Bebeğim Neden Sakinleşemiyor?

Bebek, dünyaya geldiği anda henüz kendi duygusal akışını ve uyarılma düzeyini düzenleyemez. Bu yüzden ebeveynin uyarı-kalkanı sistemi (Le système pare-excitation parental) yani bebeğin taşıyamadığı uyarımı süzme, yatıştırma ve anlamlandırma kapasitesi bebek için hayati bir rol oynar. 

Bu makale bize aynı zamanda bedenin sadece fiziksel bir varlık değil ama bebek için bir iletişim aracı olduğunu da gösterir. Bebek anneye bedeni üzerinden ulaşır, ona kendini böyle anlatır.  

Bebekte görülen her bedensel ifade, bir “mesaj” değil, bir “alan”dır. İlişkideki bu duygulanımların ve uyarımların fazlalığını, kendi içsel gerilimlerini, ortamdaki uyarım fazlalığını bebek bedensel ifadeler ile ifade eder; süreğen ağlamalar, açıklanamayan huzursuzluk, uyku-uyanıklık döngüsünde bozulmalar, bedenindeki sertlik/yumuşaklık değişimleri, emme, yutma ve nefes ritminde düzensizlikler. 

Makalede verilen bir vaka örneğinde karşımızda, hiç uyuyamayan ve sürekli ağlamaları saatlerce sürüp sakinleşemeyen bir bebek ve bebeği için endişelenen, yorgun  bir anne vardır. Anne sürekli fiziksel olarak bebeğinin yanındadır onunla sürekli fiziksel bir temas halindedir; temas, sarma, kucak hep vardır. 

Fakat zihinsel olarak bebeğinin yanında duramıyordur çünkü kendi kaygıları onu içine çeker; terk edilmek, yalnız kalmak ve yetememek gibi kendi çocukluğundan getirdiği hisleri yaşamak ve yaşatmaktan çok korkar bu korkuyla beraber bebeğine ancak fiziksel bir kucaklama sunabiliyordur, bebeğinin sinyallerini duyamıyordur bebeği de bir türlü bedenine gelen uyarımları düzenleyecek bir boşluk bulamıyordur ve annenin zihnine aktaramayıp bu yoğunlukları bedenine çökertir.

Aslında annenin aşırı ihtimamı bebeğin kendini sakinleştirme mekanizmasının gelişmesine zarar vermektedir. 

  Bir diğer önemli boyut ise babanın rolüdür. Baba da, annenin yani partnerinin kaygısını kapsayamadığı, onu regüle edemediği için anne-bebek ikilisinde oluşan gerilim yatışamaz.

Bu üçlü düzenleyici yapıdan biri eksildiğinde, en kırılgan halkada—bebek—somatik belirtiler ortaya çıkar. 

Klinik gözlem sırasında anne biraz olsun rahatlayabildiğinde ve dikkati bebeğinden ayrılıp araştırmacı ile zihinsel bir alana geçebildiğinde o birkaç gün içinde bebekte gözle görülür bir rahatlama görülmüştür, artık uyuyabiliyordur, kendini yatıştıracak bir alanı olup, aşırılıklar dinmiştir

Kaynak:

Belot, R.-A. (2013). Ebeveynin uyarı-kalkanı sistemi ve bebeğin somatik dışavurumu arasındaki bağlara teorik-klinik katkılar (G. Kural & N. Zabcı, Çev.).

Görsel: Infant with Mother's Hand (Säugling mit der Hand der Mutter)- Paula Modersohn-Becker.